smart

Formułowanie celów za pomocą metody SMART

Samo wyznaczanie celów zarówno tych zawodowych, jak i prywatnych nie zapewni ich realizacji. Widać to bardzo dobrze na początku roku, kiedy wielu z nas wyznacza sobie cele na nowy rok. Postawienia noworoczne mają wielu zwolenników, jak i przeciwników. Ci drudzy argumentują swój sprzeciw, głównie dlatego, że postanowienia te nie są realizowane (wg Instytutu Badań Rynkowych w 2016 roku tylko 8% Polaków zrealizowało swoje postanowienia noworoczne). Różne mogą być tego powody, ale jednym z nich jest na pewno sposób określenia samych celów. Do ich wyznaczania możemy skorzystać z bardzo skutecznej metody SMART.

Czym jest metoda SMART?

Metoda SMART jest akronimem słów z języka angielskiego:
– Specific (ang. Skonkretyzowany)
– Measurable (ang. Mierzalny)
– Achievable (ang. Osiągalny)
– Relevant (ang. Istotny)
– Time-bound (ang. Określony w czasie)

i jest koncepcją słów, która pozwala określić cele w prawidłowy sposób, tak aby zwiększyć prawdopodobieństwo ich wykonania. Dzieje się tak, ponieważ zagłębiamy się w to, co tak naprawdę chcemy osiągnąć i realizacja danego celu daje nam dużo satysfakcji. Określenie szczegółów pozwala jednoznacznie wskazać, kiedy i jak powinniśmy wykonać daną czynność.
Jak więc powinny wyglądać cele budowane metodą SMART? Powinny zawierać następujące cechy:

Specific — Skonkretyzowany

Cel musi być określony w sposób konkretny. Należy wiedzieć, czego dotyczy i co chce się osiągnąć. Nie można zostawić tutaj miejsca na niejednoznaczność. Przykładowo „będę uprawiał jakiś sport” nie jest określeniem konkretnej czynności, tutaj dyscypliny sportowej. Powinno się określić konkretnie, np. „będę trenował wspinaczkę wysokogórską” (tak zdefiniowany cel nie jest jeszcze celem SMART, podany przykład dotyczy tylko poprawności zapewnienia pierwszej cechy).

Measurable — Mierzalny

Określany cel powinien być mierzalny, tzn. powinien dawać nam możliwość oceny postępów. Jest to bardzo ważne, kiedy będziemy chcieli sobie odpowiedzieć na pytanie „po czym poznasz, że cel został osiągnięty?”. Przykładowo, kiedy chcemy wyjechać na wakacje, powiemy „Odłożenie 5 000zł na wakacje w Rzymie” – to będzie przykład prawidłowego zdefiniowania. Natomiast samo „wyjechanie do Rzymu” nie pozwoli nam określić, ile jeszcze musimy odłożyć, aby zrealizować nasz cel i śledzenie postępów nie będzie możliwe.

Achievable — Osiągalny

Cele, które są zbyt ambitne i poza naszym zasięgiem negatywnie wpływają na naszą motywację. Przy określaniu celu, musi być on możliwi do wykonania. Oczywiście nie można stawiać sobie poprzeczki za nisko, ale „polecieć w kosmos” jest bardzo mało realnym celem, dla zwykłego człowieka.

Relevant — Istotny

Realizowany musi być dla nas istotny. Musi stanowić określoną wartość dla osoby, która będzie go realizowała. Jeżeli uznamy, że coś nie ma sensu, z bardzo dużym prawdopodobieństwem nie uda nam się go zrealizować. Można powiedzieć, że cel musi być dla nas atrakcyjny. Przykładowo osoba, która nie lubi biegać, a wyznaczy sobie taki cel, powinna zastanowić się, czy nie lepiej byłoby się zmagać z inną dyscypliną, która będzie dla niej bardziej istotna i atrakcyjna.

Time-bound — Określony w czasie

Bezwarunkowo każdy cel powinien zostać określony w czasie. Ustalenie terminu pozwala zwiększyć mobilizację do wykonania danego celu. Zapewnia też możliwość sprawdzania postępów, co dodatkowo motywuje, jeśli widać postępy.

Rozszerzenie metody SMART do SMARTER

Metoda SMART doczekała się również swojego rozszerzenia w postaci SMARTER. Dodatkowe dwie litery określają Exciting jako ekscytujący i Recorded jako zapisany. Pierwsza wpływa na emocje osoby. Kiedy cel jest dla nas bardziej ekscytujący, mamy więcej motywacji, aby go zrealizować. Zapisanie celu, powoduje, że o nim pamiętamy i w momencie kiedy, napotykamy trudności czy będziemy borykać się z problemem lenistwa, nie uznamy podświadomie, że cel nigdy nie istniał.

Podsumowanie

Jeżeli nie korzystasz jeszcze z metody SMART do zapisywania swoich celów, spróbuj i zobacz, czy naprawdę działa. Nie jest to trudne, ale wymaga skupienia się na każdym punkcie. Na zakończenie chciałbym Ci życzyć, aby udało Ci się zawsze realizować Twoje cele. Jeżeli masz jakieś pytania, napisz o tym w komentarzu!

smart
Metoda SMART